Η Άσκηση Μετατόπισης
Μετατόπιση προς τη συμπόνια
Ο Τομ Μποντ δημιούργησε αυτή την άσκηση για να μπορέσουμε να βιώσουμε αυτό που ονομάζει «Μετατόπιση (Shift)». Πρόκειται για «μετατόπιση» σε αυτό που σκεφτόμαστε και στο πώς αισθανόμαστε. Φανταστείτε ένα φάσμα χρωμάτων όπως το παρακάτω «φάσμα της σύνδεσης». Στο ένα άκρο είναι η οργή, η αποσύνδεση και η βία… στο άλλο άκρο είναι η συμπόνια, η επαφή και η ειρήνη. Σε κάθε δεδομένη στιγμή βρισκόμαστε όλοι κάπου σ’ αυτό το φάσμα (πολλοί ή οι περισσότεροι από εμάς κάπου στη μέση). Όταν αλληλεπιδρούμε με άλλους ανθρώπους, κινούμαστε συνεχώς μπρος-πίσω σε αυτή τη γραμμή, συχνά από στιγμή σε στιγμή, μερικές φορές ακόμη και από δευτερόλεπτο σε δευτερόλεπτο. Αυτή η άσκηση είναι ένα εργαλείο για να κινηθείτε προς μια πιο συμπονετική κατάσταση, ακόμη και σε δύσκολες στιγμές.
Τι χρειάζεστε για την Άσκηση
- Αφήστε στον εαυτό σας 20 έως 30 λεπτά χωρίς διακοπή. Αυτή η άσκηση μπορεί να απαιτήσει αρκετή συγκέντρωση.
- Χρειάζεστε χαρτί και μολύβι (ή τα αντίστοιχα ηλεκτρονικά εργαλεία)
- Θα χρειαστείτε τις Λίστες Συναισθημάτων και Αναγκών
Βήμα 1
Πάρτε μια κενή σελίδα χαρτιού και πάνω πάνω γράψτε κάτι που σας είπε κάποιος που σας ενόχλησε. Οι άνθρωποι που επιλέγουν μια λιγότερο τραυματική, αλλά «διεγερτική» κατάσταση φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη επιτυχία από νωρίς. Θυμηθείτε ακριβώς τη φράση που ειπώθηκε. Δεν χρειάζεται να περιγράψετε την ιστορία ή κάποιο υπόβαθρο για αυτή την άσκηση, μόνο τι ειπώθηκε που σας ενόχλησε.
Βήμα 2
Σχεδιάστε ένα σχήμα «Τ» στο πάνω μισό του χαρτιού και γράψτε ένα «Σ» (Συναισθήματα) στην αριστερή πλευρά και ένα «A» (Ανάγκες) στη δεξιά, όπως στην εικόνα εδώ.
Βήμα 3
Στην αριστερή πλευρά, κάτω από τη στήλη «Σ», γράψτε πώς αισθάνεστε όταν σκέφτεστε αυτό που συνέβη. Αναζητήστε όσο περισσότερα συναισθήματα μπορείτε στη Λίστα Συναισθημάτων
Βήμα 4
Στη δεξιά πλευρά, κάτω από τη στήλη «Α», γράψτε τι χρειάζεστε (ή τι δεν παίρνετε) τη στιγμή που ακούσατε τις λέξεις.
Χρησιμοποιείστε λέξεις από τη Λίστα Αναγκών.
Βήμα 5
Πάρτε ένα λεπτό…. Κλείστε τα μάτια σας και χαλαρώστε. Μετά από λίγο καιρό, κοιτάξτε ξανά τη λίστα. Εάν αισθάνεστε σίγουροι ότι αυτή η λίστα αντιπροσωπεύει αυτό που βιώσατε, τότε προχωρήστε στο Βήμα 6. Αν αισθάνεστε ότι κάτι λείπει, επιστρέψτε στις Λίστες Συναισθημάτων & Αναγκών και κοιτάξτε ξανά μέχρι να αισθανθείτε πλήρης. Στη συνέχεια, προχωρήστε στο Βήμα 6.
Βήμα 6
Σχεδιάστε ένα δεύτερο σχήμα «Τ» στο κάτω μισό του χαρτιού με ένα «Σ» στην αριστερή πλευρά και ένα «Α» στη δεξιά, όπως ακριβώς και πριν. Όταν τελειώσετε, μπορείτε να προχωρήσετε στο Βήμα 7.
Βήμα 7
Στην αριστερή πλευρά, κάτω από τη στήλη «Σ», γράψτε τι φαντάζεστε ότι ένιωθε το άλλο άτομο όταν ακούσατε αυτά που είπε. Αν πραγματικά δεν μπορείτε να σκεφτείτε τι αισθανόταν, μπορείτε να προσπαθήσετε να επιστρέψετε στο Βήμα 5 και να ελέγξετε ξανά τη δική σας λίστα. Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να κάνουν το «Βήμα 7» έως ότου ο δικός τους κατάλογος είναι πραγματικά πλήρης («Βήμα 5»).
Βήμα 8
Στη δεξιά πλευρά, κάτω από τη στήλη «Α», γράψτε τι φαντάζεστε ότι ο άλλος χρειαζόταν και δεν έπαιρνε τη στιγμή που ακούσατε τα λόγια του. Ακριβώς όπως στο «Βήμα 7», αν πραγματικά δεν μπορείτε να σκεφτείτε τι χρειαζόταν, μπορείτε να δοκιμάσετε να επιστρέψετε στο Βήμα 5 και να ελέγξετε ξανά τη δική σας λίστα. Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να κάνουν το «Βήμα 8» έως ότου ο δικός τους κατάλογος είναι πραγματικά πλήρης.
Βήμα 9
Αφιερώστε ένα λεπτό. Κλείστε τα μάτια σας και χαλαρώστε. Κοιτάξτε ξανά τη λίστα. Εάν αισθάνεστε άνετα ότι αυτός ο κατάλογος αντιπροσωπεύει αυτό που βιώσατε, τότε προχωρήστε στο Βήμα 10.
Αν αισθάνεστε ότι κάτι λείπει, επιστρέψτε και κοιτάξτε ξανά τις λίστες μέχρι να βεβαιωθείτε ότι είναι πλήρεις. Μόνο τότε προχωρήστε στο Βήμα 10.
Βήμα 10
Κοιτάξτε μέσα σας και δείτε αν παρατηρείτε κάποια αλλαγή στο πώς αισθάνεστε για αυτό που σας είπαν ή πώς αισθάνεστε απέναντι στο άτομο που το είπε. Ίσως να έχετε κάποια καινούργια σκέψη σχετικά με αυτό που δεν υπήρχε πριν…. ή ίσως νιώθετε λιγότερο αναστατωμένοι από ό,τι όταν ξεκινήσατε. Αν ναι, τότε είχατε μια «μετατόπιση». Μετακινηθήκατε συνειδητά προς τη συμπόνια. Αν αισθάνεστε το ίδιο ή χειρότερα, ίσως θελήσετε να δοκιμάσετε ξανά με το ίδιο απόσπασμα ή με ένα θέμα που δεν είναι τόσο «καυτό» για εσάς.
Σημείωση: Περίπου το 20% των ανθρώπων που κάνουν την άσκηση ΔΕΝ μετατοπίζονται με την πρώτη φορά. Το 100% των ανθρώπων που συνεχίζουν να προσπαθούν τελικά το πετυχαίνουν. Όσοι από μας εξασκούνται ξανά και ξανά, αναφέρουν μεγαλύτερη επιτυχία στη “μετατόπιση”. Είναι σαν να γυμνάζουμε έναν μυ. Παρακαλώ να έχετε στο μυαλό σας ότι αυτό είναι μια “γεύση” από τις τεχνικές της μη βίαιης επικοινωνίας και υπάρχει ένα μεγαλύτερο σώμα θεωρίας και πρακτικών ασκήσεων που ισχυροποιεί τις δεξιότητές μας μέσω της μάθησης και της πρακτικής.
Μετάφραση: Μαρία Αγγέλου